Razvoj mreže u tri koraka

Priprema nacionalnih popisa

Prvi korak u izradi Natura 2000 je naucna procjena ugrozenosti i rasprostranjenosti vrsta i stanisnih tipova na nacionalnom nivou koji su navedeni u dodacima Direktiva i smatraju se ugrozenim ili osjetljivim na citavom podrucju Evrope. Pri tome je potrebno uzeti u obzir ekoloski kvalitet stanista, nivo reprezentativnosti, velicinu i gustinu populacije svake pojedine ugrozene vrste itd. Za svako vazno podrucje odredjeni podaci se upisuju u bazu podataka Natura 2000. Izborom podrucja za Natura 2000 potrebno je pokriti dovoljno prostora za dugorocno ocuvanje svih zasticenih vrsta i stanista. Zato zemlja koja je bogatija bioloskom raznovrsnoscu ima i zahtjevnije obaveze u smislu izdvajanja podrucja za Natura 2000 mrezu. Svaka nova clanica EU donosi svoje specificnosti u ovaj prostor, pa se popisi Natura 2000 vrsta i stanista povecavaju. Tako ce i Crna Gora, tokom predpristupnih pregovora imati priliku da uvrsti nove vrste i stanista, koja ce u najvecem dijelu biti vezani za crnogorske endeme i endemske zajednice.

Izbor SCI podrucja

Druga faza izrade Natura 2000 nastupa nakon pristupa nove zemlje clanice, kada Evropska komisija procjenjuje svaki lokalitet predlozen na nacionalnoj listi. Procjena se vrsi na osnovu odredjenih kriterijuma, npr: relativna vaznost podrucja, njegova vaznost kao dijela migratornog puta, velicina, jedinstvenost podrucja u nekoj biogeografskoj regiji, uloga prekogranicnog podrucja, zastupljenost Natura 2000 vrsta i stanista i dr. Po zavrsetku procjene, biraju se Podrucja od evropske vaznosti (Sites of Community Interest – SCI). Konacnu odluku donosi Vijece Ministara Evropske Unije. Clanice EU prijavile su cak 19.516 SCI podrucja ukupne povrsine od 522.956 km2 sto cini vise od 13% ukupne teritorije EU.

Proglasavanje SAC podrucja

Nakon sto je podrucje odredjeno kao SCI, zemlja clanica mora ga u roku od 6 godina proglasiti Posebno zasticenim podrucjem – SAC. Podrucja koja su najugrozenija, moraju se zastititi prva. Kroz ovo razdoblje od 6 godina, drzava clanica mora postupno uvoditi razlicite mjere upravljanja i zastite koje mogu ukljucivati zakonske, administrativne ili ugovorne mjere s vlasnicima ili ovlastenicima prava.

Upravljanje podrucjima Nature 2000

Svaki planirani ugrozavajuci zahvat u podrucjima NATURA 2000 podlijeze procjeni uticaja zahvata na zivotnu sredinu, koja obavezno mora ukljuciti javnost. Potrebno je izbjeci svaki zahvat koji moze negativno uticati na ovakvo ekoloski znacajno podrucje, izuzev u slucajevima preovladavajuceg javnog interesa. U takvom slucaju zahvat se odobrava uz utvrdjivanje kompenzacijskih uslova koji se prvenstveno odnose na uspostavljanje zamjene za lokalitet priblizno istih vrijednosti. (clanak 6 Direktive o stanistima)

Finansiranje podrucja Nature 2000
Svaka drzava procjenjuje troskove potrebne za ocuvanje podrucja vaznih za prioritetne vrste i stanista. Evropska komisija je obavezna da obezbijedi dio finansija za sprovodjenje neophodnih mjera zastite podrucja Natura 2000. Neke aktivnosti finansiraju se iz Fonda LIFE, a za integraciju mjera u druge sektore postoje Strukturni fondovi, Poljoprivredno-ekoloski fond i drugi kroz koje vlasnici ili korisnici zasticenih prostora mogu dobiti subvencije za sprovodjenje propisanih mjera. (clanak 8 Direktive o stanistima)